NARCYZM I JEGO ZWIĄZEK ZE ZŁYM PRZYSTOSOWANIEM SPOŁECZNYM

ETYMOLOGIA NARCYZMU

Pojęcie "narcyzm" pochodzi od imienia znanej w mitologii greckiej i rzymskiej postaci Narcyza. Imię Narcyz zalicza się do grupy greckich słów o wspólnym rdzeniu narko, który oznacza zesztywnienie, stwardnienie, sparaliżowanie, przerażenie, a także zahipnotyzowanie. Taką samą podstawę słowotwórczą mają określenia "narkotyk", "narkomania" itp. (por. K.Pospiszyl, 1995).

Natomiast w języku angielskim istnieje pojęcie narcissus, które swój rodowód zawdzięcza greckim słowom narkissos oraz narke. Słowa te można tłumaczyć jako "odrętwienie, senność, nieruchawość, obojętność, apatia, co jest wynikiem uaktywnienia się narkotycznych właściwości roślin" (New Webster's Dictionary of The English Language, 1989, s. 992). Tak więc, cytowany słownik wnosi do analizy etymologicznej K.Pospiszyla (1995) nowy aspekt. Mam tutaj na myśli fakt, że owo zesztywnienie, czy też odrętwienie itp. jest skutkiem narkogennego wpływu roślin, który może, jak pisze K.Pospiszyl (1995) ujawniać się w zahipnotyzowaniu.

MITY O NARCYZIE

Znamy trzy różniące się między sobą przekazy literackie na temat mitu o Narcyzie.

NARCYZM A ZŁE PRZYSTOSOWANIE SPOŁECZNE

Narcyzm (samouwielbienie, miłość własna) zajmuje ważne miejsce na mapie zaburzeń znanych w psychiatrii a zarazem stanowiących przedmiot zainteresowania psychologii klinicznej. Jego związek ze złym przystosowaniem społecznym można rozpatrywać na kilku płaszczyznach:

PODSUMOWANIE

W zaprezentowanym gąszczu informacji, trudno z pewnością doszukać się sedna tj. jaki jest naprawdę związek między narcyzmem a złym przystosowaniem społecznym? Na pewno wszyscy współcześnie żyjemy w kulturze narcystycznej. Główne własności tej kultury jawią się: dążeniem do wygodnego, dostatniego, długiego życia; niechęcią do posiadania dzieci; unikaniem sytuacji trudnych i cierpienia; instrumentalnym traktowaniem innych ludzi (kierując się zasadą tylko materialnej korzyści). Mało kto jest całkowicie wolny od uczucia samouwielbienia, które przecież może mieć zarówno charakter destrukcyjny jak i kreatywny. Wystarczy tylko przywołać przykazanie stanowiące o głównym przesłaniu Nowego Testamentu: "Miłuj bliźniego swego jak siebie samego". Wynika z niego dobitnie, że nie można kochać bliźniego bez kochania siebie samego szczerą, dozgonną miłością. Rzecz jasna, jednak, że współczesny świat wydaje się sprzyjać rozprzestrzenianiu się skłonności narcystycznych z niezwykłą siłą. Z drugiej jednak strony, samouwielbienie, które jest często indukowane jednostkom przez osoby z najbliższego otoczenia (rodzice) może prowadzić zarówno do skutków patologicznych (dewiacje seksualne, zaburzenia zachowania) jak i pozytywnych (doskonalenie siebie by być osobą bardziej atrakcyjną dla innych).

LITERATURA:

Gasiul H. (1993). Oblicza "ja" w świetle wybranych koncepcji psychologicznych. Pojęcie. Rozwój. Patologia. Bydgoszcz: WSP.

Finnegan E.G., Vadakekalam T. (1989). New Webster's Dictionary of The English Language. Delhi: Surjeet Publications.

Pospiszyl K. (1995). Narcyzm. Drogi i bezdroża miłości własnej. Warszawa: WSiP.

Pospiszyl K. (1992). Psychopatia. Istota, przyczyny i sposoby resocjalizacji antysocjalności. Warszawa: PWN.

Reber A.S. (1985). Dictionary of Psychology. London: Penguin Books.