UMAWIANIE SIĘ NA RANDKĘ
Wprowadzenie
Chodzenie na randki służy zarówno funkcjom rekreacyjnym, jak i kształcącym. Przez ten obyczaj nastolatki uczą się o swojej seksualności oraz o intymnych relacjach. Uznają także, iż randka stwarza możliwość wglądu w swoją osobowość, interpersonalne potrzeby oraz w wartości płci przeciwnej. Przy wyborze partnerki na randkę fizyczna atrakcyjność jest najważniejsza dla nastoletnich chłopców. Kryteria nastoletnich dziewcząt skupiają się wokół wartości interpersonalnych (zrozumienie, ciepło, lojalność, sympatia, podobanie się sobie) (Davidoff, 1987). W okresie adolescencji umawianie się na randki pełni kluczową rolę w rozwoju psycho-społeczno-seksualnym. Ponadto rozwój percepcji społecznej w okresie dojrzewania jest silnie powiązany z tym, w jaki sposób nastolatki inicjują związek romantyczny lub randkę. Osiągnięcie w procesie kształtowania relacji heteroseksualnych takiego punktu, w którym młodzi ludzi planują wyjścia razem, powoduje różnorodne problemy. Adolescenci rozpoczynają z pozycji małego zasobu doświadczeń, a pomoc rodzicielska może być utrudniona. Nastolatki mogą być także niepewni, w jakim stopniu ich zainteresowanie jest odwzajemniane przez sympatię. Większość najnowszych badań poświęcono samym randkom i ich związkowi z poprzednimi doświadczeniami, płcią itd. Wśród przykładowych tematów można wyróżnić: wpływ związku na poczucie intymności (Shulman i in., Feldman i in.); różnice w zakresie czerpanych z randki doświadczeń powiązane z płcią lub klasą szkolną (Montgomery i Sorell); wzorce zachowań seksualnych w okresie adolescencji (Thornton, Mitchell i Wellings); różnice pomiędzy tymi, którzy byli i nie byli zaangażowani w związek romantyczny (Shulman i Scharf); wsparcie społeczne a umawianie się na randkę (Furman i Wehner) itd. (Jackson i in., 2001 za: Gindrich, 2007). Większość wyników badań obrazuje fakt, że związki międzyludzkie w okresie adolescencji są powiązane z doświadczaniem stresów, które wywierają wpływ na zdolności radzenia sobie młodzieży. Zatem przejawem zdrowego rozsądku jest założenie, że proces zawierania związku romantycznego stawia adolescenta przed potencjalnie stresującymi wymaganiami.
Badania dotyczące chodzenia na randki w okresie adolescencji
Jackson i in. przyjęli, że procesy percepcji społecznej pełnią ważną rolę w kształtowaniu więzi romantycznych w okresie adolescencji. Zgromadzone dane potwierdzają to założenie. Badane nastolatki napotykają różnorodne problemy interpersonalne, gdy mają zamiar umówić się na randkę. Wyniki badań przekonują nas także o tym, że adolescenci różnią się pod tym względem. Tworzenie związków romantycznych jest uznawane przez Havinghursta za normalne zadanie rozwojowe, które należy wykonać w okresie adolescencji. Pomimo tego faktu istnieje za małe zainteresowanie tym, w jaki sposób stawiamy czoła temu zadaniu. Natomiast celem badań zbyt często czyniono to, co dzieje się już po umówieniu się na randkę, a nie brano pod uwagę zdarzeń poprzedzających (Jackson i in., 2001). Zdarzenia poprzedzające umówienie się na randkę są ważne z kilku powodów:
- Określają one, czy związek rozwija się dalej czy też nie. Jeśli tak, to zdarzenia te prawdopodobnie wpływają na dalszy jego przebieg.
- Stanowią one wyzwania dla umiejętności interpersonalnych młodego człowieka w zakresie radzenia sobie z nowymi i złożonymi sytuacjami interpersonalnymi.
- Zapewniają informacje na temat tego, w jaki sposób adolescenci wykorzystują istniejące już związki w celu udzielania rady lub wsparcia.
- Mogą one zapewniać wgląd w różnice między chłopcami i dziewczętami w zakresie tego, w jaki sposób dążą oni do realizacji tego aspektu rozwoju społecznego, który znajduje się pod silnym wpływem założeń oraz oczekiwań kulturowych i powiązanych z płcią (Jackson i in., 2001 za: Gindrich, 2007).
Konwencjonalny obraz inicjowania związku o charakterze randki przedstawia chłopca pełniącego aktywną rolę (podrywającego dziewczynę, dzwoniącego do niej, dającego swoim zachowaniem do zrozumienia, że ta dziewczyna mu się podoba) oraz dziewczynę przyjmującą postawę bierną (oczekującą na zainteresowanie jej osobą chłopca). Badania przeprowadzone przez Jackson i in. wspierają taki obraz. Chłopcy częściej widzą siebie jako inicjatorów, pomimo że niekoniecznie są entuzjastami w tym względzie. Dziewczęta natomiast raczej skłaniają się do czekania, aż chłopiec zacznie działać. Gdy chłopak nic nie czyni, by zawrzeć z dziewczyną znajomość, ona uznaje to za brak zainteresowania jej osobą (Jackson i in., 2001 za: Gindrich, 2007). Przyszłe badania powinny także zbadać stabilność reakcji młodzieży. Badania wykazały, że dysponowanie większym zasobem doświadczeń wiąże się z podejmowaniem ryzyka oraz zastosowaniem większej liczby rozwiązań. To, w jaki sposób adolescenci zawierają znajomości, jest powiązane z tym, w jaki sposób radzą sobie z pozostałymi aspektami swojego życia społecznego, tj. z reagowaniem na problemy powiązane z intymnymi relacjami rówieśniczymi. Istota takich relacji pozostaje jednak wciąż niejasna. Umawianie się na randki jest przypuszczalnie umiejscowione w szerszym kontekście rozwoju społecznego adolescenta oraz znajduje się pod jego wpływem, ale konieczne są badania, by to potwierdzić.
LITERATURA:
Davidoff, L.L. (1987). Introduction to Psychology. McGraw-Hill.
Gindrich, P. (2007). Psychospołeczne komponenty nieprzystosowania. Wybrane zagadnienia. Wyd. UMCS.
Jackson S., Jacob M.N., Landman-Peters K., Lanting A. (2001). Cognitive strategies employed in trying to arrange a first date. Journal of Adolescence , 24, 267-279.