KARTY AKTYWNOŚCI (ACTIVITY CARDS)

KARTA AKTYWNOŚCI 1 - CO WIDZĄ LUDZIE NIEWIDOMI?

Wpisz brakujące słowa. Na dole tej strony znajduje się pomocnicza lista zawierająca słowa, o które chodzi.
Większość ludzi widzi całkiem dobrze, ale....................nie widzi wszystkiego. Tylko postaci przedstawiane w komiksach, jak np. Superman widzą przez ścianę.
Jeśli chcesz zobaczyć coś oddalonego , to możesz użyć.............................................................
Jeśli chcesz zobaczyć coś co jest malutkie, to możesz użyć........................................................
Niektórzy ludzie nie widzą bardzo dobrze, ponieważ ich......................nie funkcjonują bardzo dobrze.
Ludzie, których wzrok nie jest bardzo dobry mogą nosić.............................................
Okulary pomagają ludziom.......................................lepiej.
Niektórzy ludzie widzą bardzo niewiele albo nie.....................wcale.
Nawet jeśli nosiliby okulary to nie mogliby widzieć bardzo dobrze.
Ta grupa ludzi ma..............................................widzenie.
"Osłabione" znaczy, że coś nie funkcjonuje bardzo dobrze.
Większość ludzi z osłabionym widzeniem widzi...........................ale nie bardzo dobrze.
Ludzie z osłabionym widzeniem są czasami nazywani............................lub niedowidzącymi. Ludzie niewidomi widzą jeszcze mniej niż ludzie, którzy są niedowidzący.
Niektórzy ludzie, którzy są niewidomi nie widzą całkowicie nic, ale jest to..............................
Większość ludzi, którzy są niewidomi może widzieć...................................................................
KLUCZ: Słowa, terminy, które należy wykorzystać: widzieć, troszeczkę, widzą, oczy, niewidomymi, coś, rzadkie, osłabione, okulary, nikt, mikroskop, teleskop.
Napisz opowiadanie o Supermanie, który widzi przez stałe obiekty np. ściany.

KARTA AKTYWNOŚCI 2 - RYSUNKI (OBRAZKI)

Większość ludzi z osłabionym widzeniem widzi coś, ale często na obrazie wzrokowym tych ludzi są luki.

KARTA AKTYWNOŚCI 3 - WYKONYWANIE OKULARÓW, KTÓRE POKAZUJĄ CO MOGĄ WIDZIEĆ LUDZIE NIEWIDOMI

Etap 1. Wykonywanie oprawek
Co należy zrobić?

Uważaj, aby nie skleić górnej części oprawek. Musisz zostawić tam lukę na włożenie soczewek. Powinieneś mieć już teraz oprawki gotowe.
Nie patrz przez te oprawki, do momentu aż klej nie wyschnie.
Klej może uszkodzić twoje oczy.

KARTA AKTYWNOŚCI 4 - WYKONYWANIE OKULARÓW, KTÓRE POKAZUJĄ CO MOGĄ WIDZIEĆ LUDZIE NIEWIDOMI

Etap 2. Wykonywanie soczewek

KARTA AKTYWNOŚCI 5 - WYKONYWANIE OKULARÓW, KTÓRE POKAZUJĄ CO MOGĄ WIDZIEĆ LUDZIE NIEWIDOMI

Niektórzy niewidomi ludzie mogą widzieć więcej od innych.
Zamieniając soczewki w twoich okularach możesz zobaczyć te różnice.
Podano kilka sposobów wymiany soczewek. Za każdym razem będziesz musiał wykonać nową parę soczewek. Nie musisz zmieniać oprawek.

W jaki sposób to zmieni obraz, który będziesz w stanie zobaczyć?
Zapisz to, co sądzisz, że będziesz w stanie widzieć.
Teraz popatrz przez swoje okulary.
Czy miałeś rację?
Co widzisz przez różne soczewki?
Jak to jest? (Jak się czujesz w tej sytuacji?)
Czy możesz opisać to, co widzisz, komuś innemu?

KARTA AKTYWNOŚCI 6 - OKO

To jest widok oka.
Czy potrafisz nazwać jego części?
1.............................2......................3......................4.........................5......................6..................
Wpisz nazwy (tych części) przy odpowiedniej cyfrze (w zależności od rysunku). Są to słowa: brew, twardówka, tęczówka, źrenica, przewód łzowy, rzęsa.
Co więcej możesz zrobić?

KARTA AKTYWNOŚCI 7 - OKO

Na rysunku mamy wnętrze oka widziane z boku.
Czy potrafisz nazwać jego części?
Wpisz nazwy na rysunku przy odpowiedniej cyfrze symbolizującej daną część oka.
Są to słowa/części oka: twardówka, rogówka, siatkówka, tęczówka źrenica, soczewka, nerw wzrokowy.

KARTA AKTYWNOŚCI 8 - JAK FUNKCJONUJĄ TWOJE OCZY?

Czy potrafisz uzupełnić brakujące słowa? Odpowiedzi są podane w przypadkowej kolejności na dole strony.
Twoje....................jest trochę podobne do aparatu fotograficznego. Zewnętrzna warstwa jest nazywana twardówką. Nazywa się ją czasami .......................oka.
W przedniej części twardówki jest okienko. Okienko to jest nazywane rogówką. Pozwala ona światłu przejść.
Następnie światło przechodzi przez...........................zwany źrenicą. Otwór ten jest czarną plamką z przodu twojego oka.
Otwór zmienia.............................aby umożliwić przejście różnym ilościom światła.
W przyciemnionym świetle źrenica maksymalnie rozszerza się, aby wpuścić tak dużo światła jak to tylko możliwe. Przy jasnym świetle staje się ona bardzo................................by zapobiec dostawaniu się zbyt dużej ilości światła. Mięsień, który kontroluje wielkość źrenicy jest nazywany..............................Jest to kółko, które otacza źrenicę. Kiedy mówimy, że ktoś ma
...................................oczy to mamy na myśli, że on lub ona ma piwną tęczówkę.
Po przejściu przez źrenicę światło wpada na soczewkę.
Soczewka.................................światło na tylnej części oka aby utworzyć obraz. .......................
jest całkowicie wyraźny, ale odwrócony.
Tylna część oka jest nazywana.........................Zawiera ona komórki, które są wrażliwe na światło. Zamieniają one światło na sygnały elektryczne. Sygnały te są przekazywane nerwem wzrokowym do..............................................................
Mózg zamienia te sygnały z powrotem na obraz, który jest właściwy (nie odwrócony).
Dokonaj wyboru spośród następujących wyrazów: oko, otwór, mózg, białkówka, rozmiar (wielkość), przyćmiony, mała, źrenica, brązowe, załamuje, światło, siatkówka, obraz.

KARTA AKTYWNOŚCI 9 - JAK FUNKCJONUJE TWOJA SOCZEWKA?

Tutaj jest rysunek oka. Pokazuje jak promienie świetlne są załamywane, aby utworzyć obraz na tylnej części oka.

KARTA AKTYWNOŚCI 10 - PRZYCZYNY ŚLEPOTY

Czy potrafisz wpisać brakujące słowa? Odpowiedzi są podane w dolnej części strony w przypadkowej kolejności.
W tym kraju większość przypadków ślepoty jest spowodowana przez...........................wiek.
Gdy ty się starzejesz to i twoje oczy też się starzeją. Mogę one nie funkcjonować tak dobrze jak przedtem (gdy byłeś młodszy).
W niektórych krajach ślepota jest spowodowana brakiem........................i lekarstw.
Bez odpowiedniego żywienia organizmu oczy nie mogą...........................właściwie. Bez lekarstw twoje oczy mogą być uszkodzone przez chorobę.
Ważną sprawą jest jeść posiłek, który zawiera.............................................A.
Witamina A wpływa pozytywnie na twój wzrok.
Czasami ślepota jest powodowana przez zwierzęta. Psie fekalia zawierają jaja pasożytów (obleńce), które po dostaniu się do oka mogą je uszkodzić. Ważną sprawą jest nie bawić się w miejscach, gdzie....................................zostawiają swoje odchody. Powinniście zawsze..................po zabawie na dworze.
Czasami ślepota jest spowodowana przez nieszczęśliwe wypadki. Łatwo jest uszkodzić oczy, gdy bawisz się takimi przedmiotami jak..........................i nożyczki.
Możesz zapobiec wypadkom nosząc zabezpieczające...........................w trakcie wykonywania niebezpiecznych czynności (w rodzaju majsterkowania).
Czasami dzieci rodzą się niewidome. Tak może być, ponieważ zostały one uszkodzone wewnątrz organizmu ich.....................Bardzo ważne jest, żeby dbać o dzieci, nawet zanim zostaną urodzone.
Nie zawsze można powiedzieć, że masz problem ze swoimi oczami. Jest tak dlatego, że niektóre problemy zaczynają pojawiać się bardzo wolno. Bardzo ważną sprawą jest zbadać swoje oczy co dwa lata u okulisty. Okulista może zauważyć problem, zanim stanie się on poważny.
Słowa do wyboru: oczy, podeszły, żywność matki, witamina, myć, butelki, zwierzęta, okulary, rozwijać się.

KARTA AKTYWNOŚCI 11 - OCHRONA OKA I DBAŁOŚĆ O WZROK

Twoje oczy są bardzo cenne.
Jeśli nie będziesz ich chronił, to mogą ulec one uszkodzeniu.
Możesz także stracić wzrok.

KARTA AKTYWNOŚCI 12 - NIEBEZPIECZEŃSTWA W SZKOLE

Niektórzy niewidomi ludzie z trudnością poruszają się w terenie bezpiecznie. Jest tak ponieważ istnieje wiele obiektów, na które mogą wpaść po drodze. Taka sytuacja jest bardzo niebezpieczna i budzi lęk.

Dodatkowe czynności:

KARTA AKTYWNOŚCI 13 - DOSTRZEGANIE PRZESZKÓD

Na tym rysunku jest kilka elementów, które mogą utrudniać życie osobie, która nie widzi dobrze. Czy potrafisz je dostrzec? Przekonaj się jak wiele przeszkód możesz odszukać i oznacz te elementy ostrzegawczym znakiem drogowym (niebezpieczeństwo !)
Czy możesz pomyśleć o jakichś innych rzeczach, które mogą być niebezpieczne dla ludzi niewidomych? Jeśli potrafisz to dodaj je do tego rysunku albo narysuj drugi dodając nowe zagrożenia.
Jak sprawiłbyś by "rysunek" był bezpieczniejszy dla osoby z inwalidztwem wzroku?

KARTA AKTYWNOŚCI 14 - PAMIĘĆ

Wielu ludzi niewidomych musi znaleźć drogę do pracy. Niektórzy z nich muszą pamiętać drogę, ponieważ nie widzą dokąd idą.
Czy potrafisz zapamiętać swoją drogę do szkoły? Jakie budynki i ulice mijasz? Czy są jakieś niebezpieczne odcinki na tej drodze? Dlaczego są one niebezpieczne?
Narysuj swoją drogę do szkoły i uwzględnij niebezpieczne odcinki.
W jaki sposób trafiłbyś do szkoły gdybyś nie widział?
Jak czułbyś się w powyższej sytuacji?
Dodatkowe czynności:

Wykonaj mapę swojej drogi do szkoły, którą mogłaby odczytać osoba niewidoma. Oto rzeczy, które można wykorzystać do tego celu: tasiemka, filc, duże litery, taśma magnetofonowa, brajl.

KARTA AKTYWNOŚCI 15 - JAK PROWADZIĆ OSOBĘ NIEWIDOMĄ?

Dla niektórych ludzi niewidomych pomoc w przechodzeniu przez ruchliwą ulicę jest mile widziana.
Pamiętaj, że istnieje właściwy i niewłaściwy sposób prowadzenia osoby niewidomej.
Ten niewłaściwy sposób jest niebezpieczny i bardzo przerażający.
Oto prezentacja właściwego sposobu prowadzenia osoby niewidomej:

KARTA AKTYWNOŚCI 16 - CODZIENNE ZAJĘCIA DOMOWE

Wykonaj listę wszystkich czynności, które wykonujesz codziennie, jak ubieranie się lub jedzenie śniadania.
W jaki sposób wykonywałbyś te czynności gdybyś był niewidomy?
Jak odnalazłbyś swoje ubranie?
Jak wiedziałbyś, że masz właściwie założony sweter (na właściwą stronę)
Jak umyłbyś zęby?
Spróbuj wykonać niektóre czynności z twojej listy w klasie, mając oczy zamknięte.
Jak ci poszło, jak sobie poradziłeś? Co odczuwałeś w powyższej sytuacji?
Dodatkowe czynności:

KARTA AKTYWNOŚCI 17 - CZYTANIE ZA POMOCĄ WZROKU

Niektórzy ludzie niewidomi mają zachowane wystarczające resztki wzroku, by czytać. Większości spośród nich łatwiej przychodzi odczytywanie dużych liter niż małych.

Np. Napisz swoje imię na każdej z tych kartek papieru.
Teraz załóż okulary symulacyjne.
Która kartka papieru jest łatwiejsza do odczytania? Dlaczego?
Dodatkowe czynności:

KARTA AKTYWNOŚCI 18 - PISANIE ZA POMOCĄ WZROKU

Niektórzy ludzie niewidomi widzą wystarczająco dobrze by rysować lub pisać. Pomocne może być dla nich posługiwanie się dużym i grubym piórem.

Oto kilka pomysłów:
Trzymaj linijkę pod liniami w zeszycie, tak żebyś wiedział gdzie pisać.
Użyj większego pióra tak żebyś był w stanie zobaczyć co piszesz.
Czy możesz wymyślić inne sposoby?
Dodatkowe czynności:

KARTA AKTYWNOŚCI 19 - CZYTANIE I PISANIE ZA POMOCĄ SŁUCHU

Wielu ludzi niewidomych pisze i czyta za pomocą słuchu.
Niektórzy słuchają opowiadań lub tekstu pochodzącego z gazet, które zostały nagrane na taśmie.
Udaj, że chcesz napisać list do kolegi, który jest niewidomy.
Chcesz mu powiedzieć jak może trafić do szkoły.
Podasz mu instrukcje na taśmie.
Zapisz to, co chcesz powiedzieć. O których sprawach chcesz mu powiedzieć najpierw? Dlaczego?
Jak opiszesz mu obiekty, których on nie widzi?
Dodatkowe czynności:

KARTA AKTYWNOŚCI 20 - BRAILLE

Brajl jest specyficznym systemem pisma, którym posługują się ludzie z inwalidztwem wzroku. Nazwa tego systemu pochodzi od nazwiska jego twórcy tj. Louisa Braille'a. Litery tworzą wypukłe punkty, które można odczuwać dotykowo.

Dodatkowe czynności:

KARTA AKTYWNOŚCI 21 - DZIECI NIEWIDOME W SZKOLE

Wyobraź sobie, że dziecko niewidome przychodzi do twojej szkoły.

Wykonaj listę problemów, z którymi może zetknąć się wasz nowy kolega.
W jaki sposób wasza koleżanka lub wasz kolega rozwiązaliby te problemy?
Jak pomoglibyście waszemu koledze?
Dodatkowe czynności:
1.Wyobraź sobie, że jesteś niewidomy. Napisz opowiadanie o swoim pierwszym dniu w szkole.

KARTA AKTYWNOŚCI 22 - LUDZIE NIEWIDOMI W STARSZYM WIEKU

W tym kraju większość ludzi niewidomych jest w podeszłym wieku. Wielu z nich żyje samotnie (nie uzyskując żadnej pomocy) i jest bardzo biedna. Niektórzy z nich z trudnością wykonują takie czynności jak: robienie zakupów lub gotowanie. Niektórzy z nich potrzebują wiele pomocy. Pomimo tego większość z nich może mieć różne zainteresowania i hobby. Wielu niewidomych w podeszłym wieku lubi robić na drutach lub pracować w ogrodzie (zajmować się ogrodnictwem).
Zakreśl kółkiem właściwą odpowiedź:
Większość ludzi niewidomych jest w młodym wieku prawd fałsz
Większość ludzi niewidomych jest biedna prawda fałsz
Ludzie w podeszłym wieku mogą potrzebować więcej pomocy niż młodsi ludzie prawda fałsz
Ludzie niewidomi nie potrafią nic zrobić samodzielnie prawda fałsz
Istnieje wiele różnorodnych hobby, które mogą mieć ludzie niewidomi prawda fałsz
Ślepota to wielka tragedia prawda fałsz
Dodatkowe czynności

KARTA AKTYWNOŚCI 23 - ZAWODY

Ludzie niewidomi mogą wykonywać większość zawodów. Mogą jednak potrzebować specjalnego oprzyrządowania lub przygotowania (specjalistyczne kursy zawodowe) by wykonywać niektóre z nich. Mogą oni także potrzebować pomocy ze strony innych ludzi.

Jakie mieliby oni problemy?
W jaki sposób daliby oni sobie radę z tymi problemami?
Dodatkowe czynności:

KARTA AKTYWNOŚCI 24 - LUDZIE GŁUCHONIEWIDOMI

Niektórzy ludzie są jednocześnie głusi i niewidomi. Jak sądzisz, jak czułbyś się w sytuacji, gdybyś nie mógł widzieć ani słyszeć? Jak rozmawiałbyś ze swoimi przyjaciółmi?
Niektórzy ludzie głuchoniewidomi słuchają i mówią używając swoich dłoni.
Wypowiadają litery na swoich dłoniach, w taki sposób, że mogą je odczuwać dotykowo.
To jest litera V.
Inni ludzie posługują się specjalnym językiem, który ma oznaczenia dla każdej litery.
Oto znak litery H.

Dodatkowe czynności:

KARTA AKTYWNOŚCI 25 - PRZECHODZENIE PRZEZ ULICĘ 1

W ramach tych zajęć jest drama dla was do odegrania. Jedna osoba jest niewidoma, a druga widząca. Odegrajcie dramę, a potem podyskutujcie co się wydarzyło.
AKCJA
Niewidoma dziewczynka stoi na ulicy. Ktoś podchodzi do niej i chwyta ją mocno od tyłu. "Przeciąga" ją przez ulicę. Zostawia ją na środku chodnika i nie mówi "do widzenia".
ZAMIANA
Teraz zamieńcie się rolami i zróbcie to jeszcze raz.
DYSKUSJA
Czy podobało Ci się to co się wydarzyło?
Czy chciałeś przechodzić przez ulicę?
Czy podobał Ci się sposób w jaki była/eś przeprowadzana/y?
Jak czułeś/aś się w tej sytuacji?
Czy wiedziałaś/łeś, gdzie byłaś/łeś po przejściu przez ulicę?
Czy wiedziałaś/łeś, że druga osoba odeszła?
Czy jest to właściwy sposób pomagania w przejściu przez ulicę?
KOMENTARZ
Zapiszcie to, co robiliście. Wyjaśnijcie jakie macie odczucia związane z dramą. Wykonajcie listę błędów, które popełniają ludzi widzący.

PRZECHODZENIE PRZEZ ULICĘ 2

Wykonaj listę czynności właściwych do wykonania.
Lista taka jest zamieszczona poniżej.
Teraz odegrajcie właściwy sposób przeprowadzania przez ulicę osoby niewidomej.
Czy ten sposób był lepszy?
Dlaczego?
BŁĘDY

Dodatkowe czynności:

KARTA AKTYWNOŚCI 26 - OGLĄDANIE TELEWIZJI 1

W ramach tych zajęć jest drama do odegrania. Jedna osoba jest niewidoma. Druga osoba jest widząca. Odegrajcie dramę, a potem przedyskutujcie to co się wydarzyło.
AKCJA
Dziecko widzące wchodzi do pokoju, gdzie znajduje się dziecko niewidome i telewizor. Nie mówi ono "cześć" dziecku niewidomemu. Zmienia ono kanały w telewizorze bez pytania. Nudzi się mu to i odchodzi. Dziecko widzące zostawia także swoje krzesło przed telewizorem.
Dziecko niewidome prosi go, by dostroiło telewizor do kanału, jaki był na początku. Nie otrzymuje żadnej odpowiedzi. Idzie więc samo dostroić telewizor. Przewraca się o krzesło.
ZAMIANA
Teraz zamieńcie się rolami i odegrajcie jeszcze raz tę scenkę.
DYSKUSJA
Co nie podobało Ci się w sposobie, w jaki byłeś(aś) traktowany(a). Jak się czułeś w tej sytuacji? Co powinno się było wydarzyć?

OGLĄDANIE TELEWIZJI 2

KOMENTARZ
Zapiszcie to, co robiliście. Wyjaśnijcie co odczuwaliście w związku z dramą. Wykonajcie listę błędów popełnionych przez osobę widzącą.
REAKCJA
Wykonajcie listę właściwych czynności, tj. tego jak należało postępować.
(Lista ta jest podana poniżej dla ułatwienia).
Teraz odegrajcie właściwy sposób postępowania.
Czy ten sposób był lepszy? Dlaczego?
BŁĘDY

WŁAŚCIWE CZYNNOŚCI DO WYKONANIA

KARTA AKTYWNOŚCI 27 - W KAWIARNI 1

W ramach tych zajęć jest drama do odegrania. Jedna osoba jest niewidoma. Pozostałe osoby są widzące. Odegrajcie dramę i przedyskutujcie to co się wydarzyło
AKCJA
Osoba niewidoma siedzi przy stole w kawiarni wraz ze swoim psem - przewodnikiem, który jest pod stołem. Niewidoma czyta książkę w braillu. Dwóch kibiców piłki nożnej podchodzi do stołu i siada. Jeden z nich głaska psa. Mówi do niego i podaje mu kawałki jedzenia. Obaj ignorują osobę niewidomą.
Pierwszy kibic: "Psy nie powinny być tutaj wpuszczane. Zabrania tego prawo. To odrażające."
Drugi kibic: "Nie, wcale nie, to urocze. Sądzę, że niewidomi są bardzo odważni".
Pierwszy kibic: "Nie powinno się ich wypuszczać z domu. Oni są groźni. Stanowią zagrożenie".
Drugi kibic: "Cicho sza. Ona Cię usłyszy. Oni mają świetny słuch".
Pierwszy kibic: "Nie bądź głupi, ona jest głucha jak pień, nawet jakby usłyszała, to by nie zrozumiała. Ona jest kaleką, nieprawdaż?"
Drugi kibic: "Ona jest człowiekiem, nieprawdaż? Powinieneś ją traktować jak każdego innego człowieka. Sądzę, że ona życzyłaby sobie trochę cukru do herbaty, a co nie? Pewnie, że byś chciała. Drugi kibic wrzuca dwie kostki cukru do jej filiżanki i miesza jej herbatę.
Pierwszy kibic: "Co ona czyta?"
Drugi kibic: "Nie wiem. Przypuszczam, że w braillu. To prawdopodobnie o muzyce. Oni lubią muzykę".
Pierwszy kibic: "Ona wcale nie wygląda na niewidomą, prawda? Ona nie ma ciemnych okularów. Oj ty! Jak sądzisz, w co ty się z nami bawisz?"
Niewidoma panienka:" Jeśli musicie wiedzieć, ja czekam na swojego chłopca. Idziemy na mecz. A teraz wybaczcie powrócę do czytania terminarza imprez sportowych".
Kibice: "oooooooooo!"

W KAWIARNI 2

ZAMIANA
Zamieńcie się rolami i odegrajcie scenkę jeszcze raz.
DYSKUSJA
Co było złego (niewłaściwego) w tej scence?
Co Ci się nie podobało w sposobie, w jaki byłaś-eś traktowana/y?
Jak się czułeś w tej sytuacji?
Co powinno było się wydarzyć?
KOMENTARZ
Zapisz/cie to, co robiliście.
Wyjaśnijcie jak czuliście się odgrywając tą dramę.
Wykonaj listę błędów jakie popełniają widzący (W dolnej części strony jest podana lista pomocy).
REAKCJA
Wykonaj listę właściwych czynności do wykonania (w jaki sposób należało odegrać tę scenkę?)
(W dolnej części strony jest podana lista do pomocy)
Teraz odegraj właściwy sposób rozmawiania z osobą niewidomą. Czy był on lepszy? Dlaczego?
BŁĘDY:

WŁAŚCIWE CZYNNOŚCI DO WYKONANIA

na początek

Copyright by Royal National Institute for The Blind, London