PSYCHOSPOŁECZNE KOMPONENTY NIEPRZYSTOSOWANIA. WYBRANE ZAGADNIENIA

okładka Psychospołeczne komponenty nieprzystosowaniaW książce zaprezentowano zmienne osobowościowe i społeczne wykorzystywane w badaniach dotyczących nieprzystosowania. Publikacja składa się z siedmiu rozdziałów. W rozdziale pierwszym opisano zaburzenia zachowania i problemy współwystępujące (ADHD, ODD), wybrane objawy asocjalności i antysocjalności u dzieci, młodzieży i dorosłych oraz ich przyczyny w płaszczyźnie makrospołecznej. Ponadto dokonano krótkiej analizy podstawowych pojęć socjologicznych i kryminologicznych takich, jak: patologia, dewiacja, anomia i przestępstwo. Zawarto także krótki przegląd definicji oraz kryteriów niedostosowania społecznego, zwracając uwagę na znaczenie sfery emocjonalno-osobowościowej i reaktywnej.
Rozdział drugi zawiera koncepcję zachowań problemowych i ryzykanckich Lavery i in. Omówiono w nim nadużywanie i uzależnienie od substancji psychoaktywnej oraz zachowania suicydalne.
Rozdział trzeci poświęcono przystosowaniu indywidualnemu i społecznemu. Przedstawiono wybrane doświadczenia psychologii ja, psychologii społecznej oraz rozwojowej, co może być pomocne w rozpoznaniu kryteriów dobrego przystosowania jednostki.
W rozdziale czwartym nakreślono zarys zaburzeń osobowości i emocjonalności, które uznano za najważniejsze z punktu widzenia psychospołecznego. Uwzględniono psychopatię oraz osobowość zależną, lękliwą, paranoiczną i narcystyczną. Mając na uwadze sferę emocjonalną, zaprezentowano zaburzenia lękowe i neurotyzm, zespół stresu pourazowego, zazdrość i zawiść.
Rozdział piąty dotyczy zaburzeń seksualnych. Uwzględnia nie tylko zaburzenia poczucia tożsamości płciowej (homoseksualizm, biseksualizm), ale także uzależnienie od seksu oraz zabójstwo o podłożu seksualnym.
W rozdziale szóstym dokonano analizy wybranych filmów, będących ilustracją ważnych dla nieprzystosowania zagadnień takich jak np. psychopatia, antysocjalne zaburzenie osobowości, lękliwość, zespół stresu pourazowego.
Natomiast ostatni, siódmy rozdział podkreśla systemowy charakter nieprzystosowania. W podrozdziałach skupiono się na znaczeniu oddziaływań zachodzących między jednostką a środowiskiem społecznym i vice versa na poziomie mikrosystemu (rodzina i małżeństwo), mezosystemu (szkoła i grupa rówieśnicza) oraz egzosystemu społecznego (wpływ środków masowego przekazu, społeczeństwo).
W zakończeniu podjęto próbę prezentacji własnej koncepcji nieprzystosowania, uwzględniając komponenty psychospołeczne. Powstała ona na podstawie wcześniejszych analiz empirycznych i teoretycznych prowadzonych w Polsce i na świecie.

PSYCHOSOCIAL COMPONENTS OF MALADJUSTMENT. SOME TOPICS ON THIS OCCURENCE

The book's basic purpose is to show variables of personality and milieu that should be found useful in empirical designs concerning maladjustment. The publication consists of seven chapters. The first one provides the interdisciplinary overview of conduct disorders and comorbid problems (ADHD, ODD), some symptoms of asocial and antisocial behaviors as well as etiological, social factors measured exclusively on macro - scale. Moreover some basic terms in sociology and criminology such as : pathology, deviation, deviance, anomie, delinquency, offence, crime are defined. Furthermore in this chapter author mentions some definitions and diagnostic criteria on social maladjustment drawing the readers' attention to emotional, personal, cognitive and behavioral dimensions.
The second chapter contains the concept of problem and risk behaviors by Lavery and other American researchers. It focuses on the behaviors that are associated with substance abuse and suicide.
Chapter 3 is dedicated to adjustment and well-adjusted individual. Both personality and social environment are taken into consideration. Some views held by psychology of self, social psychology and developmental psychology are presented. They can be helpful in recognizing the factors that lead to both adjustment and maladjustment.
The fourth chapter pertains to the personality disorders and emotional difficulties that should be seen not only in medical but also in psychosocial perspective. Psychopathic, dependent, avoidant, paranoid and narcissistic personality disorders are included. As regards emotional dimension anxiety disorders, specific phobias, neurosis, PTSD, jealousy and enviousness are under consideration.
The fifth chapter examines sexual disorders. It is concerned with gender identity disorders (homosexuality, bisexuality); sexual addiction and sexual homicide.
In sixth chapter an author takes an interesting approach to get the readers familiar with maladjustment. This passage contains reviews of the films that can illustrate personal and social issues concerning this occurrence. The pictures deal with many problems including psychopathic and antisocial personality disorder, anxiety disorders, PTSD, phobias and many more.
The last chapter is the longest piece of writing in a whole book. It is intended to persuade the readers to view maladjustment as ecological framework. The smaller parts of it focus on the relationship that any person establishes with respect to environment. The human milieu involves microsystem (family and marriage), mesosystem (school, peer group, community) and exosystem (media, society).
The Epilogue summarizes a variety of findings of research on maladjustment . It offers a flow chart indicating relationships among the variables that are linked with personality and social environment. The model created by an author deals with individual and ecological factors that contribute to maladjustment.