W jaki sposób ludzie niewidomi wykonują czynności domowe?

Większość niewidomych wykonuje większość czynności w taki sam sposób jak ludzie widzący. Widzący i niewidomi, na przykład, jedzą posługując się nożem i widelcem. Jedynie oczy ludzi niewidomych nie funkcjonują normalnie, pozostała część ciała pozostaje nie uszkodzona.
Jest jednak prawdą, że niektóre czynności sprawiają wiele trudności osobom niewidomym. Zrobienie, na przykład, filiżanki herbaty, może okazać się zadaniem bardzo trudnym, kiedy nie widzi się czajnika. W jaki sposób odnajdziesz czajnik? W jaki sposób możesz dowiedzieć się o tym, że czajnik jest pełny? Jak nalejesz herbaty do szklanki, by nie zalać wszystkiego wokół siebie?
To, czy danej osobie niewidomej sprawia trudność wykonanie jakiejś czynności, czy też nie, zależy od wielu czynników, w tym od stopnia utraty wzroku. Ludzie całkowicie niewidomi, na przykład z większą trudnością odnajdują czajnik niż ludzie szczątkowo widzący, ponieważ zachowane resztki wzroku u szczątkowo widzących umożliwiają im dostrzeżenie konturu czajnika.
Istnieje wiele innych czynników wpływających na skuteczność wykonywania zadań praktycznych przez niewidomego. Do czynników tych zalicza się : obecność lub brak procesu przygotowawczego, ilość czasu potrzebnego na wyćwiczenie danego zadania praktycznego, poziom umiejętności wykorzystania własnej pomysłowości np. pewnych przyrządów, co sprawi, że wykonanie zadania będzie łatwiejsze.
Każda osoba jest inna. Niektórzy słabowidzący są w stanie robić prawie wszystko samodzielnie, natomiast inni potrzebują dużo więcej pomocy przy wykonywaniu danych czynności. Jest oczywiście czymś możliwym poproszenie o pomoc innych ludzi, ale poniżające jest ciągłe robienie tego z czystej konieczności. Większość ludzi woli zachować swoją niezależność i wykonywać czynności samodzielnie.
Istnieje cała gama rozwiązań danego problemu i każda jednostka wybiera rozwiązanie, które jej najlepiej odpowiada. Rozwiązanie, które sprawdza się w przypadku jednej osoby może nie sprawdzać się w przypadku drugiej. Nawet ta sama osoba może stosować wiele różnych rozwiązań danego problemu w zależności od okoliczności.
Broszurka, prospekt pt. "Prowadzenie swojego własnego domu" wydana przez RNIB wymienia niektóre sposoby radzenia sobie przez ludzi słabowidzących z niektórymi codziennymi czynnościami domowymi. Poniżej zaprezentowano kilka pomysłów związanych z zagadnieniem, o którym mowa.

Odnajdywanie przedmiotów codziennego użytku

Większość ludzi niewidomych znajduje przedmioty dzięki przechowywaniu ich w tym samym miejscu i zapoznaniu się z topografią pokoju i układem szafek. Ubrania są zwykle trzymane w szafach w sypialni, a żywność w kuchni w kredensach. Czajniki mają często swoje miejsce na kuchence lub w jej pobliżu.

Rozpoznawanie przedmiotów codziennego użytku

Istnieje możliwość odróżniania przedmiotów za pomocą innych, pozostałych niewidomemu zmysłów. Dużo przedmiotów codziennego użytku ma swoje indywidualne kształty, rozmiary i struktury. Czajnik jest całkiem inny w dotykowym odczuciu niż puszka fasoli. Nawet puszka z pożywieniem dla kota może wydawać inny dźwięk, a także być inaczej odczuwana dotykowo niż puszka z ananasem w plastrach, podczas potrząsania tymi dwiema puszkami.
Możliwe jest także odróżnianie wielorakich przedmiotów przez naklejanie na nich etykietek. Istnieje dużo różnych systemów etykietowania przedmiotów. Najprostszy z nich polega na tym, że osoba niewidoma okleja swoją szczoteczkę do zębów gumowym paskiem, aby odróżniała się ona od szczoteczek innych domowników. Najbardziej wyszukana metoda polega na naklejaniu etykietek z napisami brajlowskimi na każdym przedmiocie.
Kolory mogą być odróżniane na wiele sposobów. RNIB sprzedaje zestaw zróżnicowanych kształtem guzików, które można przyszyć z wewnętrznej strony ubrania, co umożliwia identyfikację koloru ubrania. Niektórzy ludzie niewidomi przyszywają etykietki w różnych miejscach, aby wskazać na dany kolor. Kartka przyszyta z wewnętrznej strony lewego rękawa może oznaczać np. kolor czerwony.

Korzystanie z artykułów codziennego użytku

Korzystanie z przedmiotów codziennego użytku może być dużo łatwiejsze w sytuacji, gdy wydają one jakiś dźwięk.
Napełnianie wodą czajnika jest stosunkowo proste, jeśli masz opanowanych kilka prostych technik. Odnalezienie kurka, kranu i umieszczenie pod nim czajnika jest łatwe, ponieważ kran ma swoje stałe miejsce, "nie ulega przemieszczeniu". Jesteś w stanie ocenić poziom wody w czajniku po jego wadze i po odgłosie jaki wydaje wlewana do niego woda. Alternatywnym rozwiązaniem może być wlewanie do czajnika wody filiżanka po filiżance, co daje pewność, że ilość wody mieszczącej się w czajniku jest właściwa. Można nawet zanurzyć w wodzie palca. Założenie ubrania na właściwą stronę może być całkiem łatwe. Ostatecznie to twoje oczy nie funkcjonują właściwie, a nie pozostała część ciała. Przy wykonywaniu tej czynności pomocne mogą okazać się pewne wskazówki, tj. należy wybierać ubrania nie zawierające wiele guzików, szczególnie wtedy, gdy są one umieszczone w miejscach, w których jest niewygodnie je zapinać.

Korzystanie ze specjalnych pomocy lub sprzętu

Wiele praktycznych zadań można łatwiej wykonać stosując specjalne pomoce lub przyrządy. RNIB produkuje wskaźnik poziomu płynu, który wydaje krótki, wysoki dźwięk, w momencie gdy naczynie jest już pełne. Taki przyrząd umożliwia niewidomemu zrobienie filiżanki herbaty bez martwienia się, czy woda zaleje wszystko wokół, czy też nie.

Ćwiczenia

Wiele umiejętności takich jak robienie herbaty, wiązanie sznurówek, golenie nabywa się przez wykonywanie ćwiczeń.

Na początek

Copyright by RNIB, London